Płatności w imporcie z Chin — T/T, akredytywa i Trade Assurance

Ryzyko w imporcie z Chin rzadko materializuje się jako spektakularne oszustwo. Znacznie częściej wygląda tak: dostawca dostaje zaliczkę, produkcja się przeciąga, jakość odbiega od próbki, a Ty stoisz przed wyborem między dopłatą a spisaniem zaliczki na straty. Sposób płatności decyduje o tym, jak silna jest wtedy Twoja pozycja.

Przelew T/T: standard i jego warianty#

T/T (telegraphic transfer) to zwykły przelew międzynarodowy. Jest tani, szybki i nie daje sam z siebie żadnej ochrony — cała ochrona bierze się z tego, jak podzielisz płatność.

Wariant standardowy: 30% zaliczki, 70% przed wysyłką. Zaliczka uruchamia produkcję, dopłata następuje po jej zakończeniu, przed załadunkiem. To rozwiązanie najczęstsze i przy sprawdzonym dostawcy wystarczające.

Wariant bezpieczniejszy: 30% zaliczki, 70% po okazaniu kopii dokumentów przewozowych. Płacisz dopiero wtedy, gdy towar jest na statku i istnieje dokument to potwierdzający. Dostawca ma wtedy realny interes, żeby wysłać towar.

Wariant z inspekcją: 30% zaliczki, 70% po pozytywnym raporcie z kontroli przedwysyłkowej. Najmocniejszy z prostych schematów. Kontrola kosztuje, ale przy pierwszym zamówieniu zwykle zwraca się wielokrotnie.

Akredytywa dokumentowa#

Akredytywa (L/C) to zobowiązanie banku do zapłaty po przedstawieniu przez sprzedającego określonych dokumentów. Bank sprawdza dokumenty, nie towar — i to jest zarazem jej siła i ograniczenie.

Kiedy ma sens: przy dużych kwotach, przy nowym dostawcy, przy towarze produkowanym na zamówienie.

Co daje: pewność, że zapłata nastąpi dopiero po przedstawieniu kompletu dokumentów zgodnych z warunkami — w tym dokumentu przewozowego potwierdzającego nadanie, a często także raportu z inspekcji.

Czego nie daje: gwarancji jakości towaru. Bank nie ogląda ładunku.

Koszt i formalności: akredytywa jest droższa niż przelew i wymaga precyzyjnego opisania wymaganych dokumentów. Każda rozbieżność, nawet literówka w nazwie, bywa podstawą do odmowy zapłaty — co bywa Twoją ochroną, ale bywa też źródłem sporu.

Ochrona na platformach handlowych#

Duże platformy oferują mechanizmy zabezpieczające, w których płatność trafia najpierw do depozytu, a do sprzedającego dopiero po potwierdzeniu dostawy albo po upływie terminu na reklamację.

Cztery rzeczy warto wiedzieć:

1. Ochrona działa tylko w ramach platformy. Płatność wykonana poza systemem — przelewem bezpośrednio na rachunek podany w rozmowie — nie jest objęta niczym.
2. Zakres jest ograniczony warunkami zamówienia. Chroni głównie przed niedostarczeniem i rażącą niezgodnością ze specyfikacją opisaną w zamówieniu. Im dokładniejsza specyfikacja, tym realniejsza ochrona.
3. Terminy są krótkie. Reklamację trzeba zgłosić w oknie czasowym liczonym od dostawy.
4. Postępowanie bywa długie. To nie jest natychmiastowy zwrot środków.

Weryfikacja rachunku bankowego#

To miejsce, w którym importerzy tracą najwięcej pieniędzy — i najrzadziej o tym mówią.

Schemat oszustwa jest niemal zawsze ten sam. Korespondencja z dostawcą zostaje przechwycona, a Ty dostajesz wiadomość z jego adresu albo adresu bardzo podobnego, z informacją o „zmianie rachunku bankowego z powodu audytu". Przelew trafia do oszusta, a dostawca o niczym nie wie.

Zasady, które to eliminują:

• Numer rachunku potwierdzaj innym kanałem niż mail. Telefon do znanego wcześniej numeru albo rozmowa wideo.
• Rachunek powinien należeć do tego samego podmiotu co faktura. Przelew na rachunek osoby fizycznej albo firmy o innej nazwie to sygnał do zatrzymania płatności.
• Uważaj na rachunki w innym kraju niż siedziba dostawcy. Bywają uzasadnione, ale wymagają wyjaśnienia.
• Zmiana rachunku w trakcie współpracy to zawsze czerwona flaga. Nawet jeśli okaże się prawdziwa, potwierdzenie kosztuje jeden telefon.

Waluta i kurs#

Faktury z Chin wystawiane są zwykle w dolarach, rzadziej w euro albo juanach. Trzy praktyczne uwagi:

• Kurs zastosowany do wartości celnej wynika z przepisów celnych, a nie z kursu, po którym kupiłeś walutę. Te dwie kwoty rzadko są identyczne.
• Przy dłuższej produkcji ryzyko kursowe jest realne. Między zaliczką a dopłatą mija zwykle kilka tygodni.
• Koszty przewalutowania i opłaty pośredniczące potrafią dołożyć zauważalną kwotę przy przelewach międzynarodowych. Warto je policzyć raz i porównać oferty banków.

Prosta lista kontrolna przed przelewem#

1. Czy dane na fakturze zgadzają się z danymi podmiotu, z którym prowadzę korespondencję?
2. Czy rachunek jest firmowy i wystawiony na ten sam podmiot?
3. Czy potwierdziłem numer rachunku kanałem innym niż mail?
4. Czy specyfikacja towaru jest zapisana w zamówieniu, a nie tylko w rozmowie?
5. Czy podział płatności zostawia mi dźwignię do momentu wysyłki?
6. Czy przy tej kwocie zabezpieczenie jest proporcjonalne do ryzyka?

Zastrzeżenie#

Tekst ma charakter informacyjny i opisuje typowe praktyki płatnicze w handlu z Chinami. Nie stanowi porady prawnej, finansowej ani podatkowej. Warunki akredytywy, zasady ochrony na platformach handlowych oraz przepisy dotyczące rozliczeń walutowych określają odpowiednio bank, regulamin platformy i obowiązujące przepisy.